Pijn is fijn

Geplaatst door Beheerder 17 september 2015

Pijn is fijn…? Nuttig is het in ieder geval wel!

Pijn ervaren we als een onaangenaam gevoel, maar dat neemt niet weg dat er zonder pijn heel veel verkeerd zou gaan in ons lichaam. Pijn wordt gedefinieerd als: “een bijzonder onaangename sensorische en emotionele ervaring die in de meeste gevallen veroorzaakt wordt door actuele of potentiële beschadiging van weefsels.” Maar ook al is het niet leuk, pijn heeft wel degelijk een functie! Het is namelijk een waarschuwing van het lichaam om kenbaar te maken dat er iets mis is.

 

Wat is de functie van pijn?

Pijn roept vaak een directe beschermingsreactie op. Denk maar aan een terugtrekreflex bij het branden van de vinger, het ontlasten van de enkel wanneer deze verstuikt is of het wrijven over een knie die gestoten is. Kortom, door deze reactie proberen we af te komen van het onaangename gevoel dat ons lichaam bedreigt. Maar waar komt pijn nu vandaan? Om dit te begrijpen volgt eerst even een korte anatomieles over ons zenuwstelsel:

Het zenuwstelsel is het controlesysteem van ons lichaam. Het bestaat uit:

  1. Het centrale zenuwstelsel (CZS). (de hersenen en het ruggenmerg), dat zich in de schedel en de wervelkolom bevindt. De belangrijkste taak van het centrale zenuwstelsel is het verwerken van informatie en, indien nodig, tot handelen overgaan.

 

  1. Het perifere zenuwstelsel (PZS). Dit zijn alle zenuwen die buiten de schedel en de wervelkolom liggen. De voornaamste taak van het PZS is het verzamelen van informatie uit het lichaam en de omgeving, en de communicatie tussen hersenen en lichaam.

 

De hele dag door wordt er via het zenuwstelsel druk gecommuniceerd tussen de omgeving en de hersenen. Overal in het lichaam zitten receptoren die prikkels uit de omgeving opvangen (bijvoorbeeld zicht, geluid, druk, pijn). Deze prikkels worden via ‘sensorische’ zenuwen naar de hersenen gestuurd. Daar aangekomen, bepalen de hersenen wat er moet gebeuren. Een reactie op deze informatie wordt verstuurd via ‘motorische’ zenuwen die naar de spieren gaan en zo nodig voor een actie zorgen.

Verschil in pijn

Terug naar pijn. Pijnreceptoren (nocisensoren) zijn vrije zenuwuiteinden van het PZS die overal in het lichaam op uitkomen: in de huid, de spieren, de gewrichten, de organen, etc. Deze pijnreceptoren zijn gevoelig voor drie soorten prikkels die pijn veroorzaken: mechanisch (e.g stoten van knie of een wond), thermisch (hoge of lage temperatuur) en chemisch (e.g virus, bacterie of insectenbeet). Bij weefselbeschadiging door mechanische, thermische of chemische prikkels komen er bovendien verschillende chemische stofjes vrij, de zogenaamde ontstekingsfactoren (o.a prostaglandine, cytokine, bradykinine en nog veel meer stofjes die eindigen op ‘-ine’) Deze stofjes verhogen de gevoeligheid van de zenuwuiteinden om het pijnsignaal te versterken. Het pijnsignaal wordt vervolgens doorgegeven naar de hersenen en het wordt daar geïnterpreteerd als: PIJN!!!!!!!

 

Pijn die ontstaat door weefselbeschadiging noemen we nociceptieve pijn. Als er directe schade aan de zenuwen is dan heet dit neuropathische pijn (e.g. bij een hernia die tegen de zenuw aandrukt). Pijn laat zich niet overal even gemakkelijk lokaliseren. Soms voelen we pijn op een andere plek dan waar de pijn eigenlijk veroorzaakt wordt. Dit verschijnsel noemen we ‘reffered pain’ of ‘uitstralingspijn’. Een bekend voorbeeld is met hartproblemen geassocieerde pijn, die te voelen is in de linkerarm en/of de linkerkaak. Dit komt omdat de zenuwen van het hart in het ruggenmerg op hetzelfde segment binnenkomt als de huidzenuwen van de linkerarm- en linkerkaak.
Acute en chronische pijn

Vaak wordt er onderscheid gemaakt tussen ‘acute’ en ‘chronische’ pijn.

Acute pijn ontstaat plotseling en heeft een direct verband heeft met weefselschade. Daardoor heeft deze pijn dus een waarschuwend effect.

Chronische pijn is een vorm die langer duurt dan drie maanden en niet vanzelf overgaat.

Chronische pijn is niet altijd duidelijk gerelateerd aan weefselschade. De waarschuwende functie is verloren gegaan. Soms kan pijn niet volgens de fysiologische weg verklaard worden, er kunnen dan psychologische of sociologische factoren in het spel zijn die ook leiden tot een andere pijngewaarwording. Deze kunnen de pijnbestrijding moeilijker maken.

 

‘Gate-control’ theorie

In 1965 ontwikkelde Melzack en Wall de ‘gate-control’ theorie. Deze theorie zegt dat het zenuwstelsel niet alleen schadelijke prikkels doorgeeft aan de hersenen maar dat het zenuwstelsel ook in staat is deze toestroom te reguleren met andere invloeden (e.g wrijven over een gestoten knie of kus van moeder op de knie van haar kind). Er is als het ware een poort in het CZS aanwezig die open en dicht kan om de pijnstroom naar de hersenen toe te verminderen/verergeren.

 

Pijn zit dus iets complexer in elkaar dan het in eerste instantie lijkt. Naast het feit dat het erg vervelend kan zijn, is het ook een belangrijk beschermingsmechanisme van het lichaam. Maar of pijn fijn is…? Dat mag iedereen voor zichzelf bepalen.

 

Deel

Vind een
chiropractor
bij u in de buurt

Zoek eenvoudig op postcode of plaatsnaam

Zoek direct bij u in de buurt

Meld u hier aan voor de nieuwsbrief